Ewa Matyszewska:
Kończy się 2010 rok. Co udało się zmienić przez ten rok w administracji skarbowej?
Andrzej Parafianowicz*:
Nie było przełomowych zmian legislacyjnych. Jednak było wiele inicjatyw doprecyzowujących czy ujednolicających przepisy. To przekłada się na jakość pracy służb skarbowych. Nie są to z pewnością zmiany widowiskowe, ale usprawniły one działanie urzędów skarbowych czy urzędów kontroli skarbowej.
Czy ma pan na myśli nowelizację ustawy o kontroli skarbowej, która weszła w życie 30 lipca 2010 r.?
To jest jeden z przykładów. Stosunkowo najświeższy. Kontrola skarbowa jest bardzo ważna. Jednak zakładamy, że większość przedsiębiorców uczciwie płaci podatki i takie osoby należy sprawnie i szybko obsłużyć.
Trzeba wspomnieć, że nie były to tylko zmiany ustawowe. Wprowadzaliśmy też nowe mechanizmy innym trybem. Mówię tu np. o zarządzeniu dotyczącym funkcjonowania izb i urzędów skarbowych. To pozwoli nam na zmianę struktury tych urzędów i dostosowanie ich do obecnej sytuacji gospodarczej. Poprzednie regulacje dotyczyły trochę innej rzeczywistości. Rynek dynamicznie się rozwija, przedsiębiorstw przybywa, zmienia się profil ich działalności. Aby usprawnić obsługę podatników, potrzebne są takie zmiany. Przecież urzędy są przede wszystkim do obsługi podatników.
W tym roku kontrola skarbowa często prowadziła akcje sezonowe – czy przyniosły one zamierzone rezultaty? Jakie były efekty finansowe tych akcji? Czy akcje będą ponawiane? Na jakich pracach resort finansów skupi się w 2011 roku? Jakie czekają nas jeszcze uproszczenia? Czy jedno okienko zostanie przeniesione z urzędów gmin do urzędów skarbowych?
*Andrzej Parafianowicz, wiceminister finansów
Komendant Główny Policji wysłał na emeryturę policjantkę podinsp. Renatę Matysiak – Siery.
– Zostałam przymusowo wysłana na świadczenie, bo miałam ponad 30 lat stażu pracy. Rozkaz zwalniający mnie ze służby jako podstawę odejścia ze służby wskazał art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji. I nic więcej – mówi DGP Renata Matysiak-Siery.
Nie zgodziła się, jak uważa, na tę dyskryminację. Dwie sprawy przegrała, bo sądy nie chciały zgodzić się z jej argumentami. Złożyła więc kasację do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA). Ten przyznał jej rację i nakazał policji przywrócenie do pracy.
W wyroku z 15 grudnia 2009 r. (sygn. Akt I OSK 649/09) NSA orzekł, że zwolnienie funkcjonariusza ze służby tylko dlatego, że nabył prawo do emerytury ze względu na posiadanie 30 lat wysługi emerytalnej jest dyskryminacją ze względu na wiek. Z tego powodu sprawa trafiła do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Warszawie. Wyrokiem z 6 maja 2010 r. (sygn. Akt II SA/ Wa 322/10) WSA uchylił zaskarżony wyrok i przywrócił policjantkę do służby. Stał się on prawomocny 16 lipca 2010r.
– Po przystąpieniu Polski do UE zmieniła się linia orzecznicza sądów. Uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego, ze stycznia 2009 roku, spowodowała, że nie można już zwalniać z pracy pracowników tylko dlatego, że osiągnęli wiek emerytalny – mówi prof. Jerzy Paśnik, konstytucjonalista.
Czy po wyroku NSA zostaną zmienione dyskryminujące przepisy w policji ? Czy Unijna Dyrektywa umożliwia wprowadzenie przepisu o obiektywnym kryterium zwolnienia, jakim może być stan zdrowia ? Czy Dyrektywa 2000/78/WE z 27 listopada 2000 r. daje możliwość innego traktowania służb mundurowych, tak aby została zachowana skuteczność operacyjna tych służb ?
Bożena Wiktorowska
Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 14.12.2010 (242) – str. B6
Łukasz Kuligowski:
Nowelizacja ustawy o ochronie danych osobowych umożliwi egzekwowanie decyzji inspektora w postępowaniu egzekucyjnym. Pierwotnie miały to być jednak kary nakładane przez GIODO. Czy to nie jest złagodzenie podejścia do tej kwestii?
Wojciech Wiewiórowski*:
Rzeczywiście w pierwotnym projekcie ustawy pojawiła się koncepcja kar finansowych, których celem miało być przymuszenie kogoś do wykonania jakiegoś działania. Byłoby to jednak bardzo sztuczne. Powtarzałoby już istniejące środki w postępowaniu administracyjnym. Dlatego zdecydowano się odejść od kar finansowych na rzecz odwołania do przepisów dotyczących decyzji administracyjnych. Tym, którzy najlepiej orientują się, dlaczego jakaś decyzja została wydana, umożliwi prowadzenie działań zmierzających do jej wykonania. Stwarza to też możliwość różnych działań – od kar finansowych po użycie siły fizycznej. Co prawda przymus bezpośredni w postaci siły fizycznej jest czysto teoretyczny, ale nie niemożliwy.
Jak często utrudniane są kontrole GIODO?
Bardzo rzadko możemy mówić wprost o utrudnianiu bądź uniemożliwianiu przeprowadzenia kontroli. Zdarzają się jednak przedsiębiorcy, którzy najzwyczajniej w świecie nie chcą wpuścić do siebie kontrolerów. Takie sytuacje w historii urzędu są jednostkowe, ale się zdarzały. Dużo częstszym przypadkiem jest sytuacja, gdy dokumentacja, którą dostają kontrolerzy, jest antydatowana lub nie została udostępniona w całości. Bywają też kłopoty z dostępem do części pomieszczeń w zakładzie pracy.
Jakie znaczenie ma wprowadzenie sankcji karnych za utrudnianie kontroli? Za jakie konkretnie metody utrudniania kontroli trafi się do więzienia, a za jakie na przykład dostanie się grzywnę? Nowelizacja ustawy pozwoli tworzyć biura zamiejscowe – ile powstanie takich biur? GIODO zyska prawo, by do wielu państwowych organów kierować wystąpienia zmierzające do właściwego przetwarzania danych – co da taki przepis?
*dr Wojciech Wiewiórowski, generalny inspektor ochrony danych osobowych
Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 13.12.2010 (241) – str. B12
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. Powołani spadkobiercy nie muszą jednak przyjmować pozostawionego dla nich spadku. W ciągu sześciu miesięcy od uzyskania informacji o swoim powołaniu do spadku, mogą bowiem złożyć określone oświadczenie w tej kwestii. Spadkobierca może zatem przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste) bądź też z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza). Istnieje także możliwość odrzucenia pozostawionego majątku. W niektórych sytuacjach ta ostatnia opcja może się okazać najkorzystniejsza, zwłaszcza jeżeli przyjęcie spadku wiąże się z pozostawionymi przez zmarłego długami. Zakres odpowiedzialności za zobowiązania zaciągnięte przez spadkodawcę zależy bowiem od rodzaju złożonego oświadczenia. Warto zatem zdawać sobie sprawę, jakie są konsekwencje każdego z przedstawionych rozwiązań.
Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Brak dotrzymania powyższego terminu wiąże się z surowymi konsekwencjami. Jeżeli bowiem spadkobierca nie złoży oświadczenia w ustawowym czasie, to jego zachowanie zostanie uznane za proste przyjęcie spadku.
Jak wygląda sytuacja osób, które nie mają pełnej zdolności do czynności prawnych ? Jakie skutki dla spadkobierców ma moment złożenia oświadczenia lub upływ terminu na podjęcie takiej decyzji ? Czy osoba powołana do dziedziczenia może złożyć oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza ? W jakim terminie można spadek odrzucić ?
Agnieszka Bobowska
Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 9.12.2010 (239) – str. B14
Firmy coraz rzadziej decydują się na dokształcanie pracowników. Powodem są pełne pułapek przepisy kodeksu pracy w sprawie podwyższania kwalifikacji zawodowych pracowników, które obowiązują od niecałych pięciu miesięcy. Jeśli zgodzą się na podwyższanie kwalifikacji przez podwładnych, muszą udzielić im płatnych urlopów i zwolnień z pracy na czas zajęć.
A według Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej już samo zachowanie pracodawcy może świadczyć o tym, że udzielił on zgody na rozpoczęcie nauki. Stanie się tak np. jeśli zwolni pracownika na udział w zajęciach. Co więcej firma, która podpisze umowę szkoleniową z pracownikiem nie może jej wypowiedzieć aż do zakończenia nauki, nawet jeśli np. pracownik nie spełnia oczekiwań pracodawcy albo przedsiębiorstwo ma kłopoty finansowe.
– Zmiana przepisów spowodowała niechęć firm do szkoleń. Robią to tylko wtedy gdy, nie mają wyjścia – mówi Alina Giżejowska, radca prawny i partner w kancelarii Arkadiusz Sobczyk i Współpracownicy.
Pracodawcy RP już wystąpili do resortu pracy o wyjaśnienie najmniej precyzyjnych przepisów noweli i podjęcie prac nad ich zmianą. W najbliższym czasie rząd nie zamierza jednak podejmować prac w tej sprawie.
Dlaczego firmy mają kłopot z umowami szkoleniowymi ? Jakie są konsekwencje braku w przepisach w jaki sposób ma być wyrażona zgoda pracodawcy na szkolenie ? Dlaczego do wysyłania pracowników na szkolenia nie zachęcają też przepisy dotyczące zwrotu pomocy jaką firma zapewniła pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje ?
Łukasz Guza
Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 8.12.2010 (238) – str. B6
Rozszerzone zostaną uprawnienia Inspekcji Transportu Drogowego (ITD). Funkcjonariusze tej służby skontrolują także kierowców samochodów osobowych i motocykli. Zatrzymają też do kontroli kierowcę, co do którego mają podejrzenie, że prowadzi pojazd pod wpływem alkoholu, lub takiego, który spowodował zagrożenie w ruchu drogowym. Takie uprawnienia daje im nowelizacja ustawy – Prawo o ruchu drogowym, która wejdzie w życie 31 grudnia 2010 roku.
– W tej chwili inspektorzy transportu drogowego, widząc kierowcę np. samochodu osobowego, który rażąco narusza przepisy ruchu drogowego, formalnie nic nie mogą zrobić. Zmiana prawa wprost pozwala zatrzymać do kontroli taką osobę – mówi Marcin Flieger z Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego.
Obecnie inspektorzy transportu drogowego kontrolują kierowców samochodów ciężarowych i autobusów. Jednak wkrótce skontrolują pozostałych uczestników ruchu drogowego, w dodatku dostaną pokaźny arsenał do walki z piratami drogowymi. Najdalej w trzy miesiące od wejścia w życie tych przepisów zostaną im przekazane wszystkie stacjonarne fotoradary. Co prawda zgodnie nowelą na drogach pozostaną tylko te, w których są urządzenia do rejestracji wykroczeń. Atrapy znikną. W dodatku fotoradary pozostaną wyłącznie w niebezpiecznych miejscach, które wskaże policja, kierując się statystykami dotyczącymi wypadków.
Czy policja w dalszym ciągu będzie ścigać piratów drogowych radarami ręcznymi czy nieoznakowanymi pojazdami ? Czy ITD będzie miała prawo do używania urządzeń, które zmierzą średnią prędkość na danym odcinku drogi z jednego punktu do drugiego? Czy właściciel pojazdu uniknie mandatu, gdy zdjęcie z fotoradaru będzie nieczytelne ?
Łukasz Kuligowski
Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 7.12.2010 (237) – str. B10
W okresie świątecznym konsumenci są bardziej narażeni na nieuczciwe i wprowadzające w błąd praktyki rynkowe. Sprzedawcy, aby zwabić klientów, posługują się nieuczciwą reklamą, organizują pozorne promocje i rozpowszechniają nieprawdziwe informacje o oferowanych produktach.
Sklepy kuszą konsumentów promocjami przez okrągły rok. Jednak w okresie świątecznym następuje ich zauważalny wzrost. Sprzedawcy bowiem doskonale wiedzą, że większość z nas dokonuje zakupów pod wpływem impulsu.
– W okresie świątecznym konsumenci wystawieni są na wzmożone działania reklamowe sprzedawców, a przez to są szczególnie narażeni na różnego rodzaju nieuczciwe i wprowadzające w błąd praktyki rynkowe. W tym kontekście warto pamiętać, że są przepisy zakazujące profesjonalnym uczestnikom rynku określonych działań, które mogłyby zaszkodzić konsumentom – przypomina Ewa Ostrowska, radca prawny z Kancelarii Prawnej Gregorowicz-Ziemba, Krakowiak, Gąsiorowski.
Dlatego też prawnicy radzą, aby klienci rozsądnie podchodzili do ofert promocyjnych.
Jakie zabiegi naruszające prawa konsumentów stosują niektórzy sprzedawcy ? Na co powinni zwrócić uwagę kupujący ? Od kogo można uzyskać w sprawach indywidualnych bezpłatną pomoc prawną ? Od kogo zależy przyjęcie lub odmowa niewadliwego towaru ?
Małgorzata Kryszkiewicz
Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 3.12.2010 (235) – str. B10
W ciągu najbliższych lat liczba studentów, ze względu na niż demograficzny, znacznie spadnie. A przepisy są do tego nieprzystosowane i bardzo słabo chronią ich prawa. Po nieuniknionej likwidacji uczelni, których jest już 467, student traci na przykład możliwość dalszego studiowania na wybranym przez siebie kierunku. A uczelnia nie ponosi z tego tytułu odpowiedzialności.
W takiej sytuacji znaleźli się studenci Politechniki Lubelskiej. Uczelnia zamknęła kierunek fizyka, a studenci zostali przeniesieni na inżynierię środowiska.
– Uczelnia powinna zapewnić studentowi kontynuowanie nauki. W tym przypadku jest dyskusyjne czy kierunek był tak pokrewny, aby swobodnie przenieść tam studentów. Nie dostali oni jednak innego wyboru – mówi Tomasz Lewiński, dyrektor biura prawnego Parlamentu Studentów Rzeczypospolitej Polskiej (PSRP).
Ustawa o szkolnictwie wyższym nie zabezpiecza w takich przypadkach interesów studentów. Dlatego jeśli te kwestie nie zostaną ustalone w umowie z uczelnią dochodzi do nadużyć.
Dlaczego umowy, które funkcjonują od 2005 roku nie chronią interesów studentów ?
Co powoduje, że zabezpieczenie interesów studentów na studiach bezpłatnych jest trudniejsze ? Dlaczego rektorzy kwestionują zasadność umów zawieranych między uczelnią a studentem ? Jakie zmiany proponuje Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w projekcie nowelizacji ustawy prawo o szkolnictwie wyższym ?
Urszula Mirowska-Łoskot
Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 2.12.2010 (234) – str. B6
Głównym etapem zamknięcia podatkowej księgi przychodów i rozchodów jest sporządzenie spisu z natury. Podatnik, zamykając księgę podatkową, musi kolejno sporządzić remanent. Następnie wycenić towary i materiały objęte spisem. A na końcu wpisać wartość spisu z natury do księgi i dokonać rocznego rozliczenia podatkowego.
Zamykając podatkową księgę przychodów i rozchodów, zaczynamy od sporządzenia spisu z natury. Trzeba go dokonać na 31 grudnia.
Podatnicy są zobowiązani do sporządzenia i wpisania do księgi spisu z natury towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów. Obowiązku tego trzeba dopełnić na 1 stycznia, na koniec każdego roku podatkowego, na dzień rozpoczęcia działalności w ciągu roku podatkowego, a także w razie zmiany wspólnika, zmiany proporcji udziałów wspólników lub likwidacji działalności.
Spis z natury podlega wpisaniu do księgi także wówczas, gdy osoby prowadzące działalność gospodarczą sporządzają go za okresy miesięczne oraz gdy na podstawie odrębnych przepisów jego sporządzenie zarządził naczelnik urzędu skarbowego. W razie zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o likwidacji działalności spisem z natury należy objąć również wyposażenie.
Przepisy określają nie tylko termin, w jakim remanent powinien zostać sporządzony, ale także sposób jego przeprowadzenia.
Jakie dane musi zawierać spis z natury ? Czy podatnik prowadzący księgę podatkową musi składać PIT ? Czy kolumny w księdze podatkowej trzeba sumować ? Czy po zakończeniu zapisów w księdze ustalać wysokość dochodu ? Kiedy księgę uważa się za rzetelną ?
Ewa Konderak
Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 2.12.2010 (234) – str. B14
Coraz więcej osób decyduję się na prowadzenie blogów internetowych. Zarabiają na nich m.in. przez umieszczanie reklam. Problem w tym, że mało kto wie, że takie zarobki trzeba wykazać przed fiskusem i opodatkować.
Co więcej, urzędnicy skarbowi sprawdzają blogerów i wysokość ich zarobków. Gdy przekraczają one kwotę wolną od podatku – obecnie 3091 zł – nakazują zapłatę podatku.
Blogerzy zarabiają, umieszczając reklamy, banery lub linki sponsorowane na swoich stronach internetowych. Katarzyna Gierej, starszy konsultant Grant Thornton Frąckowiak, podkreśla, że otrzymany w taki sposób dochód podlega opodatkowaniu. Zgodnie bowiem z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.) źródłem przychodów jest m.in. stosunek służbowy, stosunek pracy, działalność wykonywana osobiście, pozarolnicza działalność gospodarcza, a także najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze.
Również Magdalena Golińska, młodszy konsultant podatkowy w ECA Wójciak i Partnerzy, zwraca uwagę, że osoba fizyczna, która prowadzi swoją stronę internetową w celach innych niż zarobkowe i umieszcza na nich płatne reklamy, zobowiązana jest do zapłaty PIT.
Na jakich zasadach umieszczane są na stronie WWW najczęściej reklamy ? Jakie rozbieżności występują na tle kwalifikacji źródła przychodów blogerów udostępniających miejsce na swoim blogu pod reklamę na gruncie PIT w praktyce organów skarbowych oraz sądów administracyjnych ?
Ewa Matyszewska
Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 1.12.2010 (233) – str. B2