Czy kierownikowi trzeba płacić za nadgodziny
Pracowałem kilka lat w firmie jako kierownik zespołu ds. marketingu. Dyrektor oświadczył mi, że stanowisko to oznacza pracę po 12 godzin dziennie, łącznie z sobotami, i rzeczywiście tak było. Gdy więc nadarzyła się okazja, zmieniłem pracę. Podpowiedziano mi, że mogę domagać się rozliczenia za nadgodziny. Czy słusznie?
Tak. Wprawdzie zasadą jest brak wynagradzania kadry kierowniczej za dłuższą pracę, jednak w przypadku kierowników średniego szczebla reguła ta jest nieco inna. Po pierwsze, w kodeksie pracy przewidziano wprost, że tacy pracownicy mają prawo zarówno do wynagrodzenia, jak i do dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych. Dotyczy to jednak tylko niedziel i świąt i tylko wtedy, gdy za pracę w tym dniu nie otrzymali innego dnia wolnego. Po drugie, w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, dotychczas w sposób jednolity, że pracownicy sprawujący funkcje kierownicze mogą być zatrudniani poza normalnymi godzinami pracy bez prawa do oddzielnego wynagrodzenia tylko w razie konieczności. Dlatego reguła ta nie ma zastosowania do przypadku stałego zatrudniania pracownika ponad ustawowy czas pracy. W takiej sytuacji również pracownikowi zajmującemu stanowisko kierownicze przysługuje wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych (postanowienie SN z 28 października 2008 r., I PK 119/08, niepublikowane).

Czy w ciąży można odmówić dłuższej pracy ? Czy menedżer ma prawo do dodatku za nadgodziny ? Czy szefa można rozliczyć jak pracownika ?

Ewa Drzewiecka
Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 11.03.2010 (48) – str. B11

Załącznikami do tych zeznań są: PIT/O, PIT/D, PIT/B, PIT/M, PIT/ZG, PIT/Z. Załączniki stanowią integralną część rozliczenia rocznego. Jeśli podatnik mimo takiego obowiązku nie złoży z zeznaniem załącznika, takie rozliczenie podatkowe będzie nieprawidłowe. Urząd skarbowy wezwie podatnika, aby ten uzupełnił deklaracje bądź poprosi o jej skorygowanie.
To, jaki załącznik podatnik będzie musiał wypełnić, będzie zależało m.in. od wykorzystywanych przez podatnika odliczeń podatkowych.

Formularz załącznika PIT/D przeznaczony jest dla podatników, którzy w zeznaniu podatkowym za 2009 rok dokonują odliczeń z tytułu wydatków mieszkaniowych przeznaczonych na:
• spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) mieszkaniowego, udzielonego podatnikowi w latach 2002–2006,
• kontynuację systematycznego gromadzenia oszczędności wyłącznie na jednym rachunku oszczędnościowo-kredytowym i w jednym banku prowadzącym kasę mieszkaniową,
• spłatę (wraz z odsetkami) kredytu bankowego lub pożyczki z zakładu pracy, otrzymanych w latach 1992–1993 na cele mieszkaniowe,
• cele mieszkaniowe (w tym na remont lub modernizację domu/mieszkania) w latach ubiegłych, jeżeli wydatki te nie znalazły pokrycia odpowiednio w dochodzie, przychodzie lub podatku za te lata.

Kto powinien złożyć załącznik PIT/O ? Co powinni wykazać podatnicy w PIT/B ? Który załącznik stanowi informację o wysokości dochodów z zagranicy i zapłaconym podatku?

Ewa Matyszewska
Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 9.03.2010 (47) – str. B10

Problem w tym, że w przypadku takich przekazań towarów VAT należny nie wystąpi. Nowe przepisy rozpatrzy Senat.

Andrzej Nikończyk, doradca podatkowy w Kancelarii Kolibski Nikończyk Dec & Partnerzy, wyjaśnia, że zgodnie z ustawą o VAT takie dostawy nie podlegają opodatkowaniu jako związane z prowadzoną działalnością.
– Wobec tego uchwalony przepis jest nieprzydatny, gdyż w takich wypadkach nie powstaje VAT należny, choć bywa to nadal kwestionowane przez organy podatkowe, mimo jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych – mówi Andrzej Nikończyk.

Również Tomasz Olkiewicz, doradca podatkowy w MDDP, podkreśla że w obecnym stanie prawnym (od 1 czerwca 2005 r.) nieodpłatne przekazanie towarów w ramach sprzedaży premiowej nie stanowi czynności opodatkowanej VAT. Podgląd ten został utrwalony w orzecznictwie NSA, które w tym zakresie jest jednolite. Najważniejszym orzeczeniem dotyczącym tego zagadnienia jest wyrok NSA, orzekającego w składzie 7 sędziów, z 23 marca 2009 r. (sygn. akt I FPS 6/08).

Dlaczego założenie racjonalności ustawodawcy prowadzi podatnika wprost w pułapkę ? Dla której grupy podatników nowelizacja ma znaczenie ? Kiedy zmiany w polskiej ustawie o VAT wejdą w życie ?

Magdalena Majkowska
Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 9.03.2010 (47) – str. B2

Zgodnie z nowymi przepisami najważniejszym warunkiem tworzenia kancelarii patentowych w formie spółek multidyscyplinarnych jest posiadanie większościowych udziałów lub większościowego pakietu akcji oraz większości głosów w organach statutowych i organach nadzoru spółki przez rzeczników patentowych.

Zdaniem prawników zmiany są jak najbardziej pożądane.
– Zmiana przepisów daje kancelariom patentowym możliwość świadczenia usług prawnych o charakterze międzynarodowym, czyli na obszarze więcej niż jednej jurysdykcji oraz interdyscyplinarnym, co daje wzbogacenie oferty kancelarii patentowych o inne wyspecjalizowane dziedziny prawa – mówi Marcin Barycki, rzecznik patentowy z Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna.

Z jakich form reklamy będą mogli korzystać rzecznicy patentowi ? Jak zmieni się procedura aplikacji rzeczniowskich ? Jakiej ważnej zmiany – zdaniem ekspertów zabrakło w projekcie?

Adam Makosz
Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 9.03.2010 (47) – str. B7

PIP domaga się m.in. wliczenia dyżuru do czasu pracy, wprowadzenia zasady, że umowa o pracę powinna być zawierana przed rozpoczęciem jej świadczenia, oraz doprecyzowania przepisów o pracy w godzinach nadliczbowych.

To niejedyne zmiany, jakie czekają firmy i pracowników. Sejmowa Komisja ds. Kontroli Państwowej już pracuje nad nowelizacją ustawy o PIP.
– Powołana w tej sprawie podkomisja będzie także korzystać z propozycji zmian zaproponowanych przez samą inspekcję – mówi poseł Arkadiusz Czartoryski, przewodniczący sejmowej Komisji ds. Kontroli Państwowej.

Część ze zmian została opracowana dzięki współpracy z DGP. W ramach wspólnej kampanii Walczymy z absurdami w prawie pracy czytelnicy i internauci mogli zgłaszać przykłady wadliwych przepisów.

Jakie nowe obowiązki dokumentacyjne dla firm zamierza wprowadzić PIP? W jaki sposób będą określane urlopy wypoczynkowe ? Kogo będzie mógł kontrolować bez zapowiedzi inspektor PIP? Czy pracodawca będzie musiał potwierdzać zawarcie umowy o pracę na piśmie jeszcze przed dopuszczeniem podwładnego do pracy ?

Łukasz Guza
Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 9.03.2010 (47) – str. B5

Tak. Odprawa przysługuje, ale tylko w razie odmowy przyjęcia nowych warunków, natomiast w przypadku ich akceptacji pracownikowi przysługuje dodatek wyrównawczy.
Przede wszystkim należy podkreślić, że pracodawca przeprowadzający zwolnienia grupowe lub indywidualne (np. likwidacja stanowiska pracy) na podstawie ustawy o zwolnieniach grupowych nie może zwolnić pracownika korzystającego z ochrony przedemerytalnej. Może natomiast zmienić mu na bardziej niekorzystne warunki pracy lub płacy w drodze wypowiedzenia zmieniającego. Jeżeli jednak pracownik zatrudniony jest na czas nieokreślony, przed podjęciem decyzji pracodawca musi się skonsultować z zakładową organizacją związkową. Pracownik może się zgodzić na nowe warunki albo odmówić ich przyjęcia. W razie wyrażenia zgody przysługuje mu dodatek wyrównawczy od dnia obowiązywania nowych warunków (czyli po upływie okresu wypowiedzenia) do końca okresu, w którym korzysta z ochrony przed zwolnieniem, czyli aż do osiągnięcia wieku emerytalnego. Dodatek przysługuje w wysokości stanowiącej różnicę między wynagrodzeniem z okresu poprzedzającego przeniesienie a wynagrodzeniem po przeniesieniu do innej pracy. Wynagrodzenie do celów określenia dodatku wyrównawczego oblicza się według zasad obowiązujących przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop.
Natomiast gdy pracownik odmówi przyjęcia nowych warunków, umowa o pracę rozwiąże się. Wówczas, jeżeli obiektywnie odmowa ta była uzasadniona, pracownikowi będzie przysługiwać odprawa. Warto dodać, że takie same zasady odnoszą się także do niektórych innych pracowników chronionych, np. kobiet w ciąży (z wyjątkiem zatrudnionych na okres próbny, nieprzekraczający miesiąca) czy korzystających z urlopu macierzyńskiego.

Czy można dostać dwa dodatki za pracę w nocy ? Czy wypłacanie premii można zawiesić? Czy za pracę w sobotę przysługuje rekompensata ?

Ewa Drzewiecka
Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 9.03.2010 (47) – str. B11

Czy pełnomocnik może odebrać pensję
Pracownik pobiera wynagrodzenie w formie gotówkowej. Ponieważ przez kolejne dwa miesiące będzie przebywał za granicą, upoważnił swojego kolegę z pracy do odbioru wynagrodzenia. Czy jest to dopuszczalne?

Tak. Zgodnie z ogólną zasadą, wyrażoną w art. 86 kodeksu pracy, wypłata wynagrodzenia powinna nastąpić do rąk pracownika. Nie oznacza to jednak, że nie może on upoważnić innej osoby do odbioru należnej mu wypłaty. W tym zakresie, poprzez art. 300 k.p., znajdą odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego, w szczególności art. 95. Umożliwia on dokonanie czynności prawnej przez przedstawiciela, a czynność ta powoduje bezpośrednio skutki dla reprezentowanego. Przepisy nie ograniczają pracownika w kwestii wyboru pełnomocnika. Może on więc upoważnić dowolną osobę do odbioru jego wynagrodzenia, zarówno członków swej rodziny, jak i osoby obce, np. kolegę z pracy. Co do zasady, pełnomocnictwo do odbioru wynagrodzenia nie wymaga zachowania formy pisemnej. Dla celów dowodowych upoważnienie takie powinno być jednak udzielone na piśmie. Do odbioru wynagrodzenia można upoważnić osobę trzecią jednorazowo lub przez określony czas. Pełnomocnictwo może mieć również charakter bezterminowy. Powinno zawierać sformułowanie, że jest upoważnieniem do odbioru wynagrodzenia za pracę, wskazywać osobę pełnomocnika oraz określać charakter pełnomocnictwa (jednorazowe, czasowe lub bezterminowe).

Czy pracownik może żądać ponownej wypłaty pensji? Czy można odebrać pensję nieobecnego męża ? Czy można wypłacić pensję małżonkowi w separacji ? Czy sąd może decydować o odbiorze wynagrodzenia ?

Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 8.03.2010 (46) – str. B11

Formularz, który trzeba wypełnić w rozliczeniu za 2009 rok, uzależniony jest od rodzaju osiąganych dochodów. Podatnicy mają do wyboru: PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38 i PIT-39.

Deklaracja PIT-37 jest przeznaczona dla podatników, którzy w roku podatkowym uzyskali wyłącznie za pośrednictwem płatnika przychody ze źródeł położonych na terytorium Polski, opodatkowane na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej, tj. w szczególności z tytułu: wynagrodzeń i innych przychodów ze stosunku służbowego, stosunku pracy (w tym spółdzielczego stosunku pracy) oraz pracy nakładczej; emerytur lub rent krajowych (w tym rent strukturalnych, rent socjalnych); świadczeń przedemerytalnych, zasiłków przedemerytalnych; należności z tytułu członkostwa w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych lub innych spółdzielniach zajmujących się produkcją rolną; zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego; stypendiów; przychodów z działalności wykonywanej osobiście (m.in. z umów zlecenia, kontraktów menedżerskich, zasiadania w radach nadzorczych, pełnienia obowiązków społecznych, działalności sportowej); przychodów z praw autorskich i innych praw majątkowych; świadczeń wypłaconych z Funduszu Pracy lub z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych; należności za pracę przysługujących tymczasowo aresztowanym oraz skazanym; należności z umowy aktywizacyjnej.
Ponadto PIT-37 przeznaczony jest dla podatników, którzy: nie prowadzili pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej oraz działów specjalnych produkcji rolnej; nie są zobowiązani doliczać do uzyskanych dochodów małoletnich dzieci; nie obniżają dochodów o straty z lat ubiegłych.

Dla których grup podatników przeznaczone są pozostałe druki? Na co szczególnie trzeba zwrócić uwagę przy wypełnianiu PIT?

Ewa Matyszewska
Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 8.03.2010 (46) – str. B10

– 30 marca komisja organizuje konferencję poświęconą tym sprawom. Będziemy rozważać, czy jest zasadne wprowadzenie sędziego śledczego, a jeżeli tak, to w jakim zakresie – zapowiada Andrzej Zoll, przewodniczący Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego.

Sędzia śledczy miałby sprawować nadzór nad działalnością policji i prokuratury. Miałby on również rozpoznawać środki zaskarżenia na decyzje procesowe wydane przez prokuratura lub policję. Do jego kompetencji należałoby również stosowanie środków zapobiegawczych, takich jak tymczasowy areszt czy poręczenie majątkowe.
– Przy nowym modelu prokuratury, uniezależnionym od Ministerstwa Sprawiedliwości, wprowadzenie sędziego śledczego to konieczność. Istnieje bowiem niebezpieczeństwo, że prokuratura będzie tworzyć wyodrębniony klan – mówi prof. Piotr Kruszyński, karnista z Uniwersytetu Warszawskiego.

Jakie uprawnienia mógłby mieć sędzia śledczy ? Dlaczego nie wszyscy są przychylnie nastawieni do instytucji sędziego śledczego ?

Katarzyna Wójcik-Adamska
Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 8.03.2010 (46) – str. B8

PIP domaga się m.in. wliczenia dyżuru do czasu pracy, wprowadzenia zasady, że umowa o pracę powinna być zawierana przed rozpoczęciem jej świadczenia oraz doprecyzowania przepisów o pracy w godzinach nadliczbowych. Inspekcja chce też większych uprawnień kontrolnych, w tym prawa do sprawdzania bez zapowiedzi wszystkich przedsiębiorców.

To niejedyne zmiany, jakie czekają firmy i pracowników. Sejmowa Komisja ds. Kontroli Państwowej już pracuje nad nowelizacją ustawy o PIP.
– Powołana w tej sprawie podkomisja będzie także korzystać z propozycji zmian zaproponowanych przez samą inspekcję – mówi poseł Arkadiusz Czartoryski, przewodniczący sejmowej Komisji ds. Kontroli Państwowej.
Część ze zmian została opracowana dzięki współpracy z DGP. W ramach wspólnej kampanii Walczymy z absurdami w prawie pracy, czytelnicy i internauci mogli zgłaszać przykłady wadliwych przepisów.

Jakie są propozycje w sprawie niedzieli jako dnia wolnego ? Jak zmienią się przepisy dotyczące udzielenia urlopu w pierwszym roku zatrudnienia ? Jakie będą nowe zasady zaliczania okresów nauki do stażu pracy, od którego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego? W jaki sposób proponowane zmiany mają ułatwić PIP kontrole przestrzegania prawa pracy ?

Łukasz Guza
Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 8.03.2010 (46) – str. B5