Samorządy zaczęły właśnie podliczać wydatki na pensje nauczycieli. Muszą im zapewnić co najmniej średnią płacę zagwarantowaną w Karcie Nauczyciela (KN). Jeśli tego nie zrobią, do końca stycznia wypłacą wyrównanie – tzw. jednorazowy dodatek uzupełniający. W tym roku przeznaczyły na to 250 mln zł. Jak sprawdziliśmy, w przyszłym roku to się już nie powtórzy. Tak wynika z naszej sondy przeprowadzonej w 30 dużych miastach i w kilkunastu małych gminach. Zdecydowanie większość z nich nie planuje wypłacać dodatku. Wypłacają średnie płace przez cały rok.

– Bardzo się cieszę, że samorządy zaczęły terminowo wypłacać nauczycielom pensje – mówi Sławomir Broniarz, prezes Związku Nauczycielstwa Polskiego.
Gminy nauczyły się tak zarządzać szkołami, aby wprowadzony w listopadzie 2009 r. obowiązek wypłacania dodatku za niezapełnienie średnich był realizowany na bieżąco.

W ubiegłym roku na wypłatę wyrównań samorządy nie tylko musiały znaleźć 250 mln zł, ale niektóre z nich musiały nawet nowelizować swoje budżety, aby wywiązać się z obowiązku zapewniania średnich płac. W styczniu przyszłego roku to się nie powtórzy.

Czy w małych gminach wyrównania będą znacznie niższe ? Czy występują przypadki, gdzie wyrównanie pensji będzie wyższe od poprzedniego ? Czy rząd na razie nie zamierza zmieniać sposobu wynagradzania nauczycieli ?

Artur Radwan
Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 21.12.2010 (247) – str. B6

Gminy dobrze płacą pedagogom

Na początku roku Ministerstwo Finansów opublikuje projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej. Zmieni on procedurę odwoływania się podatników od interpretacji podatkowych wydawanych przez ministra finansów.
– Chcemy doprecyzować procedurę odwoławczą. Dziś podatnik, który chce się odwołać od interpretacji, musi wezwać ministra finansów do usunięcia naruszenia prawa. To mocno nieprecyzyjna procedura. Chcemy to naprawić. Oczywiście nie planujemy likwidacji drogi odwoławczej, ale powinna być ona jasna i czytelna – zapewniał na łamach „DGP” wiceminister finansów Maciej Grabowski.

Niezależni eksperci uważają, że te zmiany można wprowadzić, choć podatnicy radzą sobie z dzisiejszymi regulacjami.
– Wprowadzenie trybu odwoławczego pozwoli usunąć niepewność po stronie podatników i zwiększy poziom przysługujących im gwarancji procesowych – ocenia Agnieszka Tałasiewicz, partner w Ernst & Young.
Z wypowiedzi wiceministra finansów wynika, że planowane są zmiany procedury związanej z wydawaniem interpretacji podatkowych. Małgorzata Pastuszek, asystent podatkowy w Taxplan, przypuszcza, że zmiany te będą miały raczej powierzchniowy charakter i nie wprowadzą dodatkowych udogodnień dla podatników.

Jakie ryzyko może się jednak pojawić przy okazji tych zmian ? Co może pomóc w ujednoliceniu wydawanych przez różne ośrodki interpretacji ?

Ewa Matyszewska
Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 21.12.2010 (247) – str. B2

Zmieni się tryb odwoływania

Informacje dotyczące wynagrodzeń dla artystów, omówienie sposobu zarządzania pieniędzmi do czasu wypłacenia ich autorom oraz wiadomości o posiadanych nieruchomościach będą musiały wyjawić organizacje zbiorowego zarządzania (np. ZAiKS, STOART, ZPAV oraz ZASP). W sprawozdaniach, które będzie musiała sporządzić każda organizacja zbiorowego zarządzania, zostaną również zawarte takie informacje, jak kwota wypłacona pracownikom organizacji, wiadomości o postępowaniach sądowych, w których organizacja jest stroną, oraz jej schemat organizacyjny.

Właśnie skończyły się konsultacje zewnętrzne w sprawie rozporządzenia, które nakłada na organizacje obowiązek sporządzenia rocznego sprawozdania z działalności oraz sprawozdania finansowego. To ostatnie podlega badaniu osoby do tego upoważnionej, czyli biegłego rewidenta. W przypadku stwierdzenia naruszenia minister może nawet cofnąć zezwolenie na zarządzanie powierzonymi organizacjom prawami.

Co zadecydowało o pozytywnej ocenie projektu przez płacących tantiemy ? Dlaczego na umieszczanie w sieci szczegółowych danych nie chcą przystać organizacje zbiorowego zarządzania ? Co powinny zawierać sprawozdania składane przez te organizacje ?

Iwona Aleksandrzak
Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 20.12.2010 (246) – str. B10

Tantiemy pod kontrolą ministra

Jeżeli powód wniesie pozew elektronicznie, każde następne pismo musi złożyć w takiej formie. Pismo wniesione w inny sposób nie wywołuje żadnych skutków prawnych.

Założeniami projektu ustawy wprowadzającej elektroniczne postępowanie upominawcze (EPU) było przede wszystkim sprawniejsze rozpoznawanie spraw. Co za tym idzie – odciążenie wymiaru sprawiedliwości głównie w drobnych, nieskomplikowanych sprawach.
Od dnia 1 stycznia 2010 r. każdy z nas może więc, korzystając ze strony e-sądu (www.e-sad.gov.pl), wnieść pozew. W EPU można dochodzić roszczeń pieniężnych bez względu na ich wysokość. Jedyną przeszkodzą są ograniczenia natury technicznej, gdy będziemy żądać kwoty powyżej stu milionów złotych.

Do EPU znajdują zastosowanie przepisy odnoszące się wprost do tego postępowania, tzn. art. 50528 – 50537 k.p.c., w dalszej kolejności dotyczące postępowania upominawczego. Regulacje innych postępowań, np. postępowanie nakazowe, gospodarcze, uproszczone, nie mają więc znaczenia.

W przeciwieństwie do postępowania „zwykłego”, w którym pisma, w szczególności pozew, wnoszone są tradycyjnie poprzez złożenie ich w sądzie bądź wysłanie pocztą, w EPU pozew można wnieść bez wychodzenia z domu.

Jakie warunki trzeba spełnić, aby wnieść e-pozew ? W jakiej formie jest doręczany pozwanemu wydany nakaz zapłaty w EPU ? Kiedy pomimo wniesienia pozwu w EPU, sprawa zostanie skierowana do sądu według właściwości ogólnej ?

Agnieszka Antoniak, prawnik w Kancelarii Prawniczej Włodzimierz Głowacki i Wspólnicy sp.k. z siedzibą w Poznaniu
Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 20.12.2010 (246) – str. B12

Pozwy można wnosić bez wychodzenia z domu

Ewa Matyszewska:
System przemieszczania oraz nadzoru wyrobów akcyzowych (EMCS PL) będzie obowiązkowy od 1 stycznia 2011 r. dla podmiotów działających w Polsce i innym państwie UE. Od 1 stycznia 2012 r. będzie obowiązkowy także dla przemieszczeń w procedurze zawieszenia poboru akcyzy w kraju. Czym dokładnie jest ten system?

Wojciech Bronicki*:
System EMCS PL jest kompleksowym systemem elektronicznej obsługi dokumentacji przemieszczenia wyrobów akcyzowych w procedurze zawieszenia poboru akcyzy. Ma na celu zastąpienie obecnie funkcjonującego papierowego administracyjnego dokumentu towarzyszącego.
Jakie korzyści przyniesie nowy system?
Korzyści to przede wszystkim natychmiastowe potwierdzenie odbioru wyrobów, a co za tym idzie szybsze zwolnienie zabezpieczenia akcyzowego, a także rezygnacja z papierowej dokumentacji przemieszczenia. W efekcie podmiot będzie miał mniejsze koszty obsługi przemieszczenia towarów.

Kto będzie zobowiązany do elektronicznych rozliczeń?
Z systemu skorzystają podmioty przemieszczające wyroby akcyzowe w procedurze zawieszenia poboru akcyzy: podmioty prowadzące składy podatkowe, zarejestrowani odbiorcy i wysyłający. Za pośrednictwem organów z systemu korzystać będą także organizacje międzynarodowe i dyplomaci zwolnieni z obowiązku zapłaty akcyzy.

Czy administracja jest przygotowana do wdrożenia systemu? Co należy zrobić, aby móc korzystać z systemu? Jakie mogą powstać trudności w związku z wprowadzeniem nowego narzędzia? Co zrobić, gdy system przestanie działać?

*Wojciech Bronicki, dyrektor departamentu podatku akcyzowego i ekologicznego w Ministerstwie Finansów

Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 17.12.2010 (245) – str. B4

Firmy mogą testować EMCS

Czy pracownicy mogą w 2011 r. pracować dłużej?
Pracodawcy zależy na tym, aby w przyszłym roku czas pracy był jak najdłuższy. Czy dzięki zmianom zasad ustalania wymiaru czasu pracy w przyszłym roku będzie mógł wydłużyć pracę podwładnych?

Tak. Począwszy od przyszłego roku firma nie musi oddawać podwładnym wolnego w innym terminie, jeśli święto wypadnie w dzień wolny od pracy z tytułu pięciodniowego tygodnia pracy (najczęściej jest to sobota). O tym, który dzień tygodnia jest wolny (z tytułu pięciodniowego tygodnia pracy) decyduje pracodawca. Może więc tak ustalać rozkłady czasu pracy podwładnych, aby dni takie jak najczęściej przypadały w święta. Wtedy podwładni będą dłużej pracować, bo należne im dni wolne (z tytułu świąt i pięciodniowego tygodnia pracy) skumulują się. Np. pracownicy, dla których dniem wolnym jest poniedziałek w 2011 r. będą pracować o 16 godz. dłużej od tych, którzy mają wolną sobotę (w przyszłym roku święto aż trzykrotnie wypada w poniedziałek, a tylko raz w sobotę). Pracodawca może też np. ustalić, że przez pierwsze trzy miesiące roku dniem wolnym dla pracownika jest sobota. Firma nie musi wtedy oddawać pracownikowi dnia wolnego za sobotę 1 stycznia (Nowy Rok). Od kwietnia dniem wolnym z tytułu pięciodniowego tygodnia pracy może być poniedziałek. Do końca roku święta trzykrotnie wypadną w ten dzień tygodnia. Pracodawca nie będzie musiał oddawać pracownikom wolnego w innym terminie. W skali roku zyska cztery dni pracy, a straci tylko jeden (Trzech Króli). W ogólnym rozrachunku pracownicy będą więc pracować o trzy dni dłużej.
Podstawa prawna: Art. 1 i 2 ustawy z 24 września 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy i niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 224, poz. 1459).

Czy wymiar pracy będzie różny – czy w skali całego roku pracownik, który ma wolne poniedziałki przepracuje dwa dni więcej od kolegi, który nie pracuje w soboty? Czy wynagrodzenia będą wyższe z powodu zmian w zasadach ustalania wymiaru czasu? Czy ekwiwalent za urlop będzie wyższy? Czy wprowadzenie zmian w przepisach ułatwi podwładnym łączenie na przełomie roku dni wolnych z tytułu świąt i korzystanie z długiego weekendu? Czy w Trzech Króli można handlować?

Łukasz Guza
Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 16.12.2010 (244) – str. B15

Jak w przyszłym roku zmieni się czas pracy i wynagrodzenie

Ewa Matyszewska:
Kończy się 2010 rok. Co udało się zmienić przez ten rok w administracji skarbowej?

Andrzej Parafianowicz*:
Nie było przełomowych zmian legislacyjnych. Jednak było wiele inicjatyw doprecyzowujących czy ujednolicających przepisy. To przekłada się na jakość pracy służb skarbowych. Nie są to z pewnością zmiany widowiskowe, ale usprawniły one działanie urzędów skarbowych czy urzędów kontroli skarbowej.

Czy ma pan na myśli nowelizację ustawy o kontroli skarbowej, która weszła w życie 30 lipca 2010 r.?
To jest jeden z przykładów. Stosunkowo najświeższy. Kontrola skarbowa jest bardzo ważna. Jednak zakładamy, że większość przedsiębiorców uczciwie płaci podatki i takie osoby należy sprawnie i szybko obsłużyć.
Trzeba wspomnieć, że nie były to tylko zmiany ustawowe. Wprowadzaliśmy też nowe mechanizmy innym trybem. Mówię tu np. o zarządzeniu dotyczącym funkcjonowania izb i urzędów skarbowych. To pozwoli nam na zmianę struktury tych urzędów i dostosowanie ich do obecnej sytuacji gospodarczej. Poprzednie regulacje dotyczyły trochę innej rzeczywistości. Rynek dynamicznie się rozwija, przedsiębiorstw przybywa, zmienia się profil ich działalności. Aby usprawnić obsługę podatników, potrzebne są takie zmiany. Przecież urzędy są przede wszystkim do obsługi podatników.

W tym roku kontrola skarbowa często prowadziła akcje sezonowe – czy przyniosły one zamierzone rezultaty? Jakie były efekty finansowe tych akcji? Czy akcje będą ponawiane? Na jakich pracach resort finansów skupi się w 2011 roku? Jakie czekają nas jeszcze uproszczenia? Czy jedno okienko zostanie przeniesione z urzędów gmin do urzędów skarbowych?

*Andrzej Parafianowicz, wiceminister finansów

Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 15.12.2010 (243) – str. B2

Fiskus przejmie jedno okienko

Komendant Główny Policji wysłał na emeryturę policjantkę podinsp. Renatę Matysiak – Siery.
– Zostałam przymusowo wysłana na świadczenie, bo miałam ponad 30 lat stażu pracy. Rozkaz zwalniający mnie ze służby jako podstawę odejścia ze służby wskazał art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji. I nic więcej – mówi DGP Renata Matysiak-Siery.
Nie zgodziła się, jak uważa, na tę dyskryminację. Dwie sprawy przegrała, bo sądy nie chciały zgodzić się z jej argumentami. Złożyła więc kasację do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA). Ten przyznał jej rację i nakazał policji przywrócenie do pracy.

W wyroku z 15 grudnia 2009 r. (sygn. Akt I OSK 649/09) NSA orzekł, że zwolnienie funkcjonariusza ze służby tylko dlatego, że nabył prawo do emerytury ze względu na posiadanie 30 lat wysługi emerytalnej jest dyskryminacją ze względu na wiek. Z tego powodu sprawa trafiła do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Warszawie. Wyrokiem z 6 maja 2010 r. (sygn. Akt II SA/ Wa 322/10) WSA uchylił zaskarżony wyrok i przywrócił policjantkę do służby. Stał się on prawomocny 16 lipca 2010r.

– Po przystąpieniu Polski do UE zmieniła się linia orzecznicza sądów. Uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego, ze stycznia 2009 roku, spowodowała, że nie można już zwalniać z pracy pracowników tylko dlatego, że osiągnęli wiek emerytalny – mówi prof. Jerzy Paśnik, konstytucjonalista.

Czy po wyroku NSA zostaną zmienione dyskryminujące przepisy w policji ? Czy Unijna Dyrektywa umożliwia wprowadzenie przepisu o obiektywnym kryterium zwolnienia, jakim może być stan zdrowia ? Czy Dyrektywa 2000/78/WE z 27 listopada 2000 r. daje możliwość innego traktowania służb mundurowych, tak aby została zachowana skuteczność operacyjna tych służb ?

Bożena Wiktorowska
Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 14.12.2010 (242) – str. B6

Policja wyrzuca na emeryturę

Łukasz Kuligowski:
Nowelizacja ustawy o ochronie danych osobowych umożliwi egzekwowanie decyzji inspektora w postępowaniu egzekucyjnym. Pierwotnie miały to być jednak kary nakładane przez GIODO. Czy to nie jest złagodzenie podejścia do tej kwestii?

Wojciech Wiewiórowski*:

Rzeczywiście w pierwotnym projekcie ustawy pojawiła się koncepcja kar finansowych, których celem miało być przymuszenie kogoś do wykonania jakiegoś działania. Byłoby to jednak bardzo sztuczne. Powtarzałoby już istniejące środki w postępowaniu administracyjnym. Dlatego zdecydowano się odejść od kar finansowych na rzecz odwołania do przepisów dotyczących decyzji administracyjnych. Tym, którzy najlepiej orientują się, dlaczego jakaś decyzja została wydana, umożliwi prowadzenie działań zmierzających do jej wykonania. Stwarza to też możliwość różnych działań – od kar finansowych po użycie siły fizycznej. Co prawda przymus bezpośredni w postaci siły fizycznej jest czysto teoretyczny, ale nie niemożliwy.

Jak często utrudniane są kontrole GIODO?
Bardzo rzadko możemy mówić wprost o utrudnianiu bądź uniemożliwianiu przeprowadzenia kontroli. Zdarzają się jednak przedsiębiorcy, którzy najzwyczajniej w świecie nie chcą wpuścić do siebie kontrolerów. Takie sytuacje w historii urzędu są jednostkowe, ale się zdarzały. Dużo częstszym przypadkiem jest sytuacja, gdy dokumentacja, którą dostają kontrolerzy, jest antydatowana lub nie została udostępniona w całości. Bywają też kłopoty z dostępem do części pomieszczeń w zakładzie pracy.

Jakie znaczenie ma wprowadzenie sankcji karnych za utrudnianie kontroli? Za jakie konkretnie metody utrudniania kontroli trafi się do więzienia, a za jakie na przykład dostanie się grzywnę? Nowelizacja ustawy pozwoli tworzyć biura zamiejscowe – ile powstanie takich biur? GIODO zyska prawo, by do wielu państwowych organów kierować wystąpienia zmierzające do właściwego przetwarzania danych – co da taki przepis?

*dr Wojciech Wiewiórowski, generalny inspektor ochrony danych osobowych
Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 13.12.2010 (241) – str. B12

Inspekcję trzeba wpuścić

Mobbing polega na długotrwałej przemocy psychicznej wywołującej u pracownika zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodującej lub mającej na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.

Zadośćuczynienie pieniężne przysługuje za rozstrój zdrowia wywołany stosowaniem mobbingu. Chodzi w tym wypadku o wyrównanie szkody niemajątkowej na osobie pracownika określanej jako krzywda. Pojmowana jest ona jako cierpienia fizyczne, a więc dolegliwości bólowe, oraz cierpienia psychiczne (czyli ujemne odczucia poszkodowanego związane z cierpieniami fizycznymi i ich następstwami). Przy czym nie tylko trwałe, lecz także przemijające zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu polegające na znoszeniu cierpień psychicznych mogą uzasadniać przyznanie zadośćuczynienia (wyrok SN z 20 marca 2002 r., V CKN 909/00).

Nigdy nie jest możliwe precyzyjne przeliczenie cierpień (zarówno fizycznych, jak i psychicznych) na wartości pieniężne, ale praktyka sądowa – przede wszystkim w sprawach z zakresu prawa cywilnego – wypracowała pewne kryteria, które należy w tym zakresie uwzględniać.

Co bierze pod uwagę sąd ustalając wysokość zadośćuczynienia ? Czy podwładny musi udowodnić wystąpienie u niego rozstroju zdrowia ? Czy pracownik może wypowiedzieć umowę z powodu mobbingu ? Czy niewskazanie mobbingu może skutkować brakiem odszkodowania ? Czy mobbingowany może w jednym pozwie domagać się kilku roszczeń ?

Andrzej Marek
Więcej: Dziennik Gazeta Prawna 10.12.2010 (240) – str. B14

Co przysługuje pracownikowi, który jest mobbingowany